Võ Cẩm Linh Cách đánh giá tình trạng cân nặng và cấu trúc cơ thể của bạn qua chỉ số BMI
Rất nhiều người tưởng rằng giảm cân chỉ đơn giản là làm cho con số trên cái cân đi xuống. Nhưng điều ít ai nói là:
Có người nhẹ cân vẫn đầy mỡ nội tạng. Có người “nặng ký” nhưng cực kỳ săn chắc và khỏe mạnh.
Vậy nên, giảm cân đúng không phải là “giảm số cân” – mà là giảm mỡ thừa và cải thiện cấu trúc cơ thể, và bắt đầu từ tư duy đúng trong kiểm soát cân nặng, hãy xem lại phần 1 của chuỗi bài này.
Chỉ số BMI: Công cụ đơn giản – nhưng chưa đủ
Chỉ số BMI (Body Mass Index): Là chỉ số khối của cơ thể nhằm đánh giá một cách tương đối sự tương quan giữa cân nặng và chiều cao của bạn xem có hợp lý hay không. Cách tính BMI như sau:
Công thức tính BMI:
BMI = W (kg) / H [(m)]2
Trong đó: W là cân nặng được đo bằng kilôgam (kg); H là chiều cao đo bằng mét (m). Cách đánh giá BMI như sau:
| Chỉ số BMI | Đánh giá |
| <18,5 | Bạn đang bị thiếu cân |
| 18,5-24,9 | Cân nặng của bạn hợp lý |
| 25,0-29,9 | Bạn bị thừa cân |
| 30,0-34,9 | Béo phì cấp độ l |
| 35,0-39,9 | Béo phì cấp độ II |
| ≥ 40,0 | Béo phì cấp độ III |
Ưu điểm của chỉ số BM: Có thể tính toán đơn giản, không cần các thiết bị đánh giá phức tạp. Cơ bản có thể đánh giá được sự hợp lý giữa chiều cao và cân nặng để giúp bạn điều chỉnh. Từ chỉ số BMI bạn có thể biết được số cân thừa của mình để điều chỉnh.
Ví dụ bạn chọn một chỉ số BMI chuẩn mà bạn muốn (20 chẳng hạn) với chiều cao bạn đã biết, từ đó bạn có thể tính ra cân nặng chuẩn mà bạn muốn (ứng với BMI là 20) lấy số cân bạn đang có trừ đi số cân chuẩn mà bạn vừa tính được theo công thức trên thì bạn sẽ biết mình thừa bao nhiêu cân để giảm.
Hạn chế của BMI: Chỉ cho biết một cách tương đối sự phù hợp giữa cân nặng so với chiều cao nhưng không cho biết chính xác cấu trúc cơ thể. Có những người không thừa cân, chỉ số BMI trong giới hạn bình thường nhưng cấu trúc cơ thể không cân đối, cũng không tốt cho sức khỏe.
Ví dụ sau đây chẳng hạn: Hai người đàn ông có tuổi bằng nhau, chiều cao, cân nặng như nhau, có chỉ số BMI như nhau nhưng người đàn ông thứ nhất là người béo bụng, tỷ lệ mỡ, đặc biệt mỡ nội tạng cao, trong khi tỷ lệ cơ thấp, không khỏe mạnh. Còn người đàn ông thứ 2 thì tỷ lệ mỡ thấp, tỷ lệ cơ cao là người khỏe mạnh (nguồn: st).
Hiểu cấu trúc cơ thể để kiểm soát cân nặng đúng
Cấu trúc cơ thể: Trọng lượng cơ thể thực ra được tạo nên từ 4 thành phần như sau: Cơ; mỡ; xương và nước. Tổng trọng lượng cơ thể của bạn có thể bình thường nhưng nếu tỷ lệ các thành phần tạo nên cân nặng đó bất hợp lý, mất cân bằng thì bạn vẫn là người không khỏe mạnh và không đẹp.
Ví dụ nếu cân nặng bạn hợp lý nhưng tỷ lệ cơ của bạn thấp (teo cơ) nhưng tỷ lệ mỡ lại rất cao (tăng tích mỡ), nước thiếu (uống thiếu nước và uống sai cách), xương nhẹ (do giảm mật độ xương) thì bạn vẫn là người không khỏe mạnh, thậm chí vẫn có nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa.
Hãy nhớ rằng đôi khi, cấu trúc cơ thể còn quan trọng hơn trọng lượng cơ thể và đừng nghĩ rằng bạn gầy mà bạn không thừa mỡ. Hiện nay có những thiết bị đo chuyên dụng có thể giúp bạn biết được các tỷ lệ này, giúp bạn điều chỉnh một cách tốt hơn.
Việc điều chỉnh cấu trúc cơ thể thường theo xu hướng: Tăng tỷ lệ cơ bắp lên một cách hợp lý (tùy theo mục đích; tính chất nghề nghiệp, công việc và sự mong muốn của bạn); Giảm tỷ lệ mỡ xuống một cách hợp lý (tùy theo giới tính, tính chất nghề nghiệp, công việc và sự mong muốn của bạn) còn nước và xương phải bảo đảm đủ.
Phương pháp giảm cân của chúng tôi không chỉ là giảm trọng lượng cơ thể để phù hợp với chiều cao mà chúng tôi còn chú trọng việc điều chỉnh các tỷ lệ này để càng ngày bạn càng có một thân hình lý tưởng.
Các vận động viên thể hình là một ví dụ giúp bạn hiểu về việc điều chỉnh cấu trúc cơ thể. Nhiều vận động viên thể hình có cân nặng khá lớn, nhìn vào chỉ số BMI của ho thì có thể đánh giá ở mức thừa cân, thậm chí béo phì nhưng thực tế họ là người có tỷ lệ cơ bắp rất cao trong khi tỷ lệ mỡ rất thấp, không ai nói các lực sỹ thể hình là người thừa cân, béo phì cả!
Ngày nay người ta đã có những thiết bị chuyên dụng để đánh giá cấu trúc cơ thể. Có nhiều cách tính khác nhau tùy theo các thiết bị được sử dụng, nhưng nhìn chung nếu bạn muốn có một thân hình đẹp thì tỷ lệ cấu trúc cơ thể (tỷ lệ cơ, mỡ, nước, xương) cũng như sự phân bố mỡ (mỡ trong da, mỡ dưới da, mỡ nội tạng) phải đạt trong giới hạn chuẩn mà các thiết bị đo khuyến cáo tuỳ theo tuổi, giới tính và tính chất nghề nghiệp.
Sự phân bố mỡ trong cơ thể: Mỡ trong cơ thể được phân bố ở nhiều nơi khác nhau, nhưng nhìn chung có 3 khu vực mỡ phân bố chủ yếu như sau:
+ Mỡ trong da (còn gọi là mỡ cellulite): là tổ chức mỡ phân bố trong da, giữa các lớp của da, tạo nên các túi mỡ làm da trở nên “gồ ghề”“lồi lõm”, mỡ này sẽ tăng lên ở những người cao tuổi, đặc biệt là phụ nữ.
+ Mỡ dưới da: là lớp mỡ dưới da vừa có chức năng đệm đỡ vừa dự trữ nước, tuỳ theo từng người và từng vùng khác nhau là lớp mỡ này dày mỏng khác nhau.
Hai loại mỡ này thường là các mỡ trắng, ít ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ hơn mà chủ yếu ảnh hưởng đến thẩm mỹ.
+ Mỡ nội tạng: là tổ chức mỡ được phân bố trong ổ bụng, trong lồng ngực, bám xung quanh các tạng như dạ dày, ruột, gan, xung quanh tim, phổi thậm chỉ phân bố cả trong các tạng như trong thận, trong gan, trong phổi, trong cơ tim, trên thành các mạch máu…
Đây là loại mỡ nguy hiểm, gây ra nhiều ảnh hưởng tới sức khoẻ như: chèn ép các tạng, chèn ép da dày gây trào ngược dạ dày, chèn ép tim gây giảm chức năng tổng máu của tim, chèn ép phối gây giảm trao đổi oxy, tăng đề kháng insulin gây nên tiểu đường, mỡ và cholesterol xấu gây xơ vữa động mạch làm cao huyết áp, gây hẹp và tắc mạch cũng như các bệnh lý tim mạch khác, là nơi “cư trú” của nhiều loại độc tố, nguy cơ gây ung thư.
Vậy giảm cân là giảm cái gì?
Với khái niệm “cấu trúc cơ thể” đã nêu, mục đích giảm cân không chỉ là giảm trọng lượng cơ thể xuống cho phù hợp với chiều cao mà còn điều chỉnh cấu trúc cơ thể cho hợp lý với nguyên tắc: Giảm mỡ thừa, tăng cơ, bảo đảm nước và xương đủ. Như vậy, giảm cân chính là giảm lượng mỡ dư thừa này không chỉ giúp bạn khoẻ mạnh hơn, đẹp hơn mà còn giúp hạn chế nhiều loại bệnh chuyển hoá do thừa cân, béo phì gây ra.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng quá trình bạn bị tăng cân, số lượng tế bào mỡ gần như không thay đổi mà chủ yếu thay đổi về kích thước các tế bào mỡ, thậm chí kích thước và trọng lượng các tế bào mỡ có thể tăng lên hàng chục lần! Trong giảm cân tuyệt đối không được làm cơ thể mất nước và teo cơ.
Bạn không cần ép cân. Bạn cần thấu hiểu cơ thể và có chiến lược đúng.
Hãy bắt đầu bằng:
- Hiểu chỉ số BMI – nhưng không bị lệ thuộc vào nó
- Phân tích lại cấu trúc cơ thể: mỡ – cơ – nước – xương
- Đặt mục tiêu là sức khỏe và sự tự chủ – chứ không phải một con số vô cảm trên cái cân
Khi bạn hiểu mình hơn, bạn sẽ yêu cơ thể mình hơn. Và khi bạn yêu cơ thể, bạn sẽ biết cách làm cho nó tốt lên – từng chút một. Bạn cần tư vấn thêm về chỉ số BMI có thể nhắn tin tại đây.
